Manieryzm

Jednak manieryzm, mimo realności, jako malarstwo wydaje się sztuczne, trochę dziwne. Rezygnowali z ładu i harmonii na rzecz indywidualnego sposobu malowania i postrzegania świata. Opierali swe obrazy na symbolizmie treści oraz ekspresji i dynamiki przedstawianych scen. Zrezygnowano z kompozycji opierającej się na matematycznych figurach, natomiast wykorzystywano asymetryczne i silnie oddziaływujące układy. Starano się nie stosować perspektywy skupiającej wzrok na jednym punkcie, punkty ciężkości były porozrzucane nierównomiernie po całym obrazie, dzięki czemy ukazywane sceny zaskakiwały dynamiką i ożywieniem.

Bardzo często portretowane osoby miały wydłużone ciała, wyglądające naturalnie.
Znanymi artystami tamtego okresu, którzy wyznaczali nowe ścieżki, stosowali symboliczne przedstawianie treści są m.in. Jacopo Pontormo, Parmigianino czy Arcimboldo. Tworzyli obrazy, które wychodziły poza schematy.
Mimo że malarze łamali renesansowe reguły, nazwa manieryzm przeszła do historii jako nacechowana negatywnie. Kojarzy się ze sztucznością i udziwnieniem, choć artyści malujący w tym okresie nie mieli na pewno zamiaru w taki sposób przedstawiać świat.

Claude Lorrain

Dążył, zainspirowany dziełami włoskich mistrzów, do jedności formy i treści, do jednolitej kompozycji i czystości przedstawianego obrazu. Początkowo tworzył portrety, potem przerzucił się pejzaże, gdzie postacie były tylko tłem i ewentualnym symbolem jego wizji. Tworzył obrazy o podwójnej treści, które inspirowały malarzy następnych pokoleń.
Drugim artystą, który malował pejzaże był Claude Lorrain. Dla niego był to temat, który fascynował go od początku jego twórczości. Sceny były tylko tłem dla krajobrazu, odgrywały rolę drugorzędną. Ważnym elementem dla jego obrazu było również światło, przez co świat przez niego przedstawiany był zbliżony do mitologicznej idylli, emanujące elegijnymi nastrojami. Ulubionym tematem malarza było morze, które przedstawiał za pomocą ciepłego światła uzyskiwanego za pomocą nawet najdelikatniejszych różnic barw.
Jak widać w baroku brakowało spójności, wielu artystów odchodziło od bogactwa i przepychu, a także od tematów religijnych, jak powyżej wymienieni malarze francuscy. Renesans jak i antyczne wzorce były inspiracją dla wielu artystów i mimo ciągle nowych trendów, chętnie wracano do tego co idealne kształtem i barwą.

Religia w sztuce

Tematyka religijna w sztuce praktycznie zaniknęła. Pojawiły się za to takie tematy jak historia i mieszczański punkt widzenia. Coraz więcej dzieł stało się dostępnymi publicznie, w tym czasie także (po rewolucji francuskiej) powstało pierwsze na świecie muzeum sztuki – Luwr.
Artyści nie sięgali już do wąskiego i wybranego kanonu tematów, bardziej skupiali się na własnej wizji i kształtowaniu własnego punktu widzenia danych aktualnych wydarzeń. Za przykład może posłużyć obraz „Przysięga Horacjuszy”, gdzie tematyka tej sceny historycznej ściśle wiązała się ze zbliżającą rewolucją francuską. Malarstwo klasycyzmu charakteryzowała jednak pewna sztuczność, mimo wspaniałego realizmu. Obrazy były chłodne i oszczędne ze statycznymi kompozycjami. Brakowało także światłocienia, który przecież był tak szlifowany przez artystów poprzednich epok.
Klasycyzm obfitował znów postrzegania świata poprzez pryzmat realności, jednak bardziej związane to było z wydarzeniami, które miały zrewolucjonizować świat. Każda scena namalowana przez artystę była konfrontacją z rzeczywistością.

Rembrandt

5Nie przedstawiał scen historycznych na wolnym powietrzu, co wielu artystom pozwoliło na stosowaniu kontrastu barw, on wolał malować je w pomieszczeniach, gdzie głównie operował światłem i cieniami. Dzięki temu uzyskiwał pełne tajemnicy i sugestii obrazy, które oddziaływały na wyobraźnię oglądającego. Nie rozświetlał całej sceny, a światło było najczęściej niewiadomego pochodzenia. W te sposób był bliski stylowi Caravaggia.
W 1630 roku był u szczytu sławy. Jego dzieła powszechnie znano i ceniono, dzięki czemu jego dochody rosły. W Amsterdamie namalował jedno ze swych najsłynniejszych dzieł „Lekcję anatomii doktora Nicolaesa Tulpa – grupowy portret stworzony dla wpływowej gildii chirurgów. Na tym obrazie pokazał swoje mistrzostwo w operowaniu światłem – intensywnie oświetlił twarze medyków, dzięki czemu wszystkie osoby tworzą jedność wyróżniającą się na ciemnym tle. Obraz ten przyniósł mu sławę i lawinę zamówień od mieszczan.
Schyłek życia przyniósł mu opinię dziwaka, a jego popularność malała, a ostatecznie zmarł jako biedak w wieku 63 lat. Rembrandt okazał się malarzem n, który z łatwością i pewnością tworzył różnego rodzaju formy. Pod koniec życia, jego dzieła nie były doceniane przez to, ze odchodził od przyjętych koncepcji, nie tworzył już obrazów pochlebiających portretowanym osobom.

Malarz uznany

Dla Henriego Matisse obraz to samodzielny organizm, który nie ma stanowić reprodukcji tylko przedstawiać układ form. Stosował nietypowe definiowanie przestrzeni – zestawiał ze sobą barwy ciepłe i zimne, przez co jedne sprawiały wysuniętych przed drugie. Ciało ludzkie przedstawiał linearnie, przez co przenosi cielesno-plastyczną zmysłowość na formy płaszczyzny i w ten sposób stworzył nowy wymiar rysunku. Jego głównym celem, nie było naturalne odzwierciedlenie barw, lecz to, by tworzyły wewnętrzną harmonię kompozycji. Przez stosowanie takich technik, Matisse stał się prekursorem nowoczesnej sztuki.
Amadeo Modigliani również nie starał się, by dokładnie odwzorowywać formy. Ważniejsze dla niego było podtrzymanie wewnętrznej harmonii obrazu. Głównymi motywami, które przedstawiał były kobiety i akty kobiece. Całkowicie zrezygnował z światłocienia, modelki malował w zredukowanej formie, zarazem kreśląc wyraziste linie. Nie deformował kształtów i nie upraszczał formy, choć nie upiększał i przesadzał w detalach. Dla niego sam temat aktu kobiecego był na tyle inspirujący, by móc oddać się tworzeniu idealnej kompozycji.
Fowizm stał się początkiem modernizmu i nowego spojrzenia na sztukę. Już nie było powrotu do idealnego oddawania kształtów i podziwu dla ludzkiego ciała.

Niemieckie malarstwo

3Do grupy w Dreźnie dołączało coraz więcej malarzy niemieckich. Początkowo wypracowali wspólny styl tzn: wybierali podobne motywy i ich sposób przedstawiania. Stosowali uproszczoną estetykę tworzenia wyrażoną poprzez zdeformowane ciała, nie przestrzeganie zasad perspektywy, intensywne kolory niekoniecznie zgodne z rzeczywistością. Dzięki wyrazistości barw malarze nadali im znaczenia naładowanego emocjonalnie.

Artyści odrzucali wszelkie przejawy stylizacji, język malarstwa został uproszczony do prymitywnych figur. Malowali pejzaże, choć w plenerze tworzyli tylko szkice, które stanowiły podstawę do dalszej pracy – nie chodziło im o dokładne odwzorowanie natury. Mimo prób oddzielenia się od poprzednich rodzajów malarstwa, ekspresjoniści czerpali inspiracje ze sztuki tradycyjnej. Inspiracją dla nich były także maski przywożone z Afryki, który oddziaływał na nich bardzo silnie.
Ekspresjonizm to kierunek sztuki szukający odpowiedniej formy wyrazu poprzez malowanie prymitywnych kształtów oraz nadawania ekspresji i dynamiki obrazowi za pomocą intensywnych i kontrastujących barw.

Twórcy sztuki

Chcieli, by sztuka, nie była tylko czymś tworzonym dla samego warsztatu i pokazania kunsztu malarskiego. Artyści pragnęli wnieść coś do rzeczywistości społecznej, zintegrować się z nią. Wtedy powstały takie akcje artystyczne jak happeningi, które za dzieło sztuki traktowały daną chwilę, to co w danym momencie się dzieje. Popularne stały się environments będące wieloprzestrzennymi instalacjami.

Powstał jednak pewien problem, gdyż już nie wiedziano jak i co traktować za sztukę, kiedy przedmioty z życia codziennego, używane przy zwykłych czynnościach stawały się sztuką. Z drugiej strony artyści zachęcali do tego swoimi pracami, by odbiorcy poszukiwali w tej zwykłej, szarej rzeczywistości porównania z pracami stworzonymi przez nich i szukali między nimi różnić, jeśli takowe w ogóle istnieją.
Malarze, im bliżej współczesności tworzyli, tym bardziej odchodzili od tradycyjnego malarstwa, które przecież próbowano na przestrzeni wieków doprowadzić do perfekcji. Artyści coraz bardziej eksperymentują, w poszukiwaniu nowej ekspresji i dynamiki, nadając znaczenie przedmiotom zwykłym i powszechnym.

Modern Dance

Dopiero początek XX wieku przyniósł rozwój tańca nowoczesnego. Stało się to dzięki założeniu przez amerykańskie małżeństwo Ruth Saint Denis i Teda Shawn w 1915r. pierwszej szkoły tańca nowoczesnego zwaną Denishawn. W swojej szkole uczyli nie tylko form klasycznych, ale także tańców wschodnich, murzyńskich, niemieckiego tańca wyrazistego, wprowadzali również własne techniki z elementami gimnastyki. Swoje widowiska w Stanach Zjednoczonych prezentowali w różnych stylach: hinduskim, perskim, chińskim, greckim, egipskim oraz indiańskim i meksykańskim.
Kolejnym etapem było założenie przez Teda Shawn zespołu męskiego działającego na starej farmie Jacob’s Pillow już po rozstaniu z żoną. Wtedy także badał specyficzny ruch męski, a efekty tych badań wdrażał z zespołem z Jacob’s Pillow i tam otworzył Akademię Tańca oraz w 1942r. teatr.
Zasłużył się w wyrównaniu rangi tańca męskiego z kobiecym oraz wyszkolił trójkę najważniejszych tancerzy tańca nowoczesnego: Doris Humphrey, Charlesa Weidmana i Marthy Graham.

Vincent van Gogh

Vincent van Gogh to jeden z najważniejszych prekursorów malarstwa. Lubił samotność, przeszedł z impresjonizmu na obrazy będące zwiastunem ekspresjonizmu. Przez całe życie nie sprzedał ani jednego obrazu, został doceniony dopiero po śmierci. Cała jego twórczość była naznaczona psychiczną i gorączkową siłą tworzenia, przez co wzbudzał i wzbudza nadal duże zainteresowania odbiorców jego sztuki.
Malarz nie malował od dzieciństwa. Dopiero, gdy któregoś dnie potrzebował rozładować napięcie wziął ołówek i zaczął szkicować. Początkowo wzorował się na dziełach Milleta, którego podziwiał. Tematami jego pierwszych samodzielnych szkiców było trudne życie górników i ich ciężka praca. Zawsze inspirowali go ludzie uciemiężenie, w trudnej sytuacji i biedni. Nie tolerował nierówności społecznej, dlatego też tak inspirujące były dla niego dzieła pisarzy: Flauberta i Zoli.
Swoją twórczość podporządkował obawie, że nigdy nie wniesie do malarstwa niczego nowego. Z tego powodu rzucił się w szaleńczy wir poszukiwań inspiracji, nowych technik i nowego spojrzenia na świat.

Rembrandt

W każdej epoce trafiają się wybitne jednostki, genialne umysły, które swym talentem zachwycają świat. W XVII wieku, w Holandii takim człowiekiem był Rembrandt – malarz, który stworzył dzieła zawierające treści aktualne przez stulecia, a nawet we współczesnych czasach.
Malarze i pisarze z całego świata podziwiają Rembrandta za jego interpretację Biblii, za spostrzegawczość i wnikliwą obserwację świata. Ciągle odczytują na nowo jego dzieła stające się inspiracją dla ich sztuki. Urodził się w 1606 roku w szanowanej, mieszczańskiej rodzinie. Rodzice Rembrandta nie wyrażali sprzeciwu, kiedy oznajmił im, że rzuci studia filozoficzne na rzecz malarstwa, które od zawsze go pociągało. Początek jego twórczości nie był zbyt udany, większość jego obrazów to autoportrety, co najprawdopodobniej świadczy o jego próżności i o wysokim poczuciu własnej wartości, ale także o autoironii.
Rembrandt tworzył liczne obrazy historyczne, lecz miał do nich podejście nowe i świeże, zupełnie inne niż jego poprzednicy.

Francisco de Goya

Jednym z malarzy, który wyrwał się ze szponów klasycyzmu, a także odszedł od barokowego stylu malowania był Hiszpan, Francisco Goya. Poszedł on własną drogą, a jego twórczość była pełna dramatyzmu, jednakże obejmująca sprawy doczesne i przyziemne.
Francisco de Goya był malarzem rozdartym, gdyż żył w epoce kiedy triumf święcił racjonalizm a zarazem jego kraj chylił się ku upadkowi, przestał być potęgą morską. Pracował oficjalnie jako nadworny artysta, a także portrecista wyższych sfer mieszczańskich. Jednak w swoich pracach często piętnował niesprawiedliwość, jaka spotykała uboższe warstwy.
Goya był fascynującym malarzem, który odgrywał różne role społeczne. Krytykował stosunki polityczne. By to pokazać, stworzył 80 rycin, które przedstawiały temat w sposób satyryczny i karykaturalny. W te sposób chciał potępić zachowania społeczeństwa takie jak głupota, oszustwa i występki. Goya przez całe życie był rozdarty między wygodnym życiem i dbałością o karierę, a buntowniczym postrzeganiem świata, wytykaniem niesprawiedliwości i ludzkich wad. Artysta sprawdzał się także jako malarz nadworny. Swoich dobroczyńców ukazywał tak, by uchwycić oświeceniowy liberalizm i społeczne zaangażowanie książęcej pary.

Krzysztof Zanussi

Krzysztof Zanussi to znakomity polski reżyser filmowy i teatralny, uznany za intelektualistę polskiego kina, co wyraża się w treści jego filmów. Urodził się w Warszawie 17 czerwca 1939 roku. Swoją dojrzałą edukację zaczął od studiów fizycznych na Uniwersytecie Warszawskim. Wytrwał na nich cztery lata, po czym stwierdził, że bardziej zajmujące dla niego są sprawy i przeżycia ludzkie niż zjawiska fizyczne. Następnie zaczął naukę na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie na wydziale filozofii. Swoją edukację zakończył jednak studiami reżyserskimi w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi.
Nauka i przeżycia ze studiów fizycznych miały duży wpływ na charakter jego twórczości reżyserskiej. Jego filmy często przedstawiają młodych naukowców. W swoich dziełach porusza także tematykę poszukiwania sensu życia, do której w dalszym etapie dołącza elementy religijne, co wiąże się z wielkim zaangażowaniem reżysera w sprawy religijne i osobiste poszukiwania.

Monet

Impresjoniści, choć byli nie docenieni przez ówczesny świat, byli dumni z tego, co i jak tworzą. Jednym z przedstawicieli tego nurtu został Claude Monet. Rozwinął on w pełni zasady, którymi powinni kierować się malarze impresjonistyczni.
Monet tworzył między innymi obrazy marynistyczne, w których stosował reguły perspektywy powietrznej i zbieżnej. Nadał przestrzeni własne życie, a uzyskiwał to dzięki odpowiedniej kolorystyce, poszczególne elementy miły swoją przypisaną barwę, bez względu na ogólną tonację obrazu. Na późniejszych obrazach poszedł dalej, podkreślał wszystkie zjawiska świetlne z ogromną siłą. Naturalne światło stało się w jego obrazach także obiektem przedstawienia, które wpływało na inne. Prace Moneta stały się gmatwaniną odcieni barw, które są lekkie, sprawiające wrażenie przejrzystych form.
Monet zachwycały dobrodziejstwa techniki, które zmieniały całkowicie standardy życia społeczeństwa. Dlatego też bardzo często wychodził, zabierał ze sobą sztalugę i malował.