Malarstwo figuratywne

Od lat siedemdziesiątych XX wieku zaczęto wracać do malarstwa znanego sprzed wieków. Mimo że nie nabrało tradycyjnej formy, było bardziej zbliżone niż prace z lat np. pięćdziesiątych, gdzie głównie chodziło o zabawę z kolorem.
Francis Bacon, który zetknął się z surrealizmem, stworzył niepowtarzalny styl. W ten sposób stał się jednym z najbardziej znaczących artystów stulecia. Na obrazach przede wszystkim ukazywał człowieka, ujętego płaszczyznowo w niekreślonej przestrzeni bądź izolacji. Uzyskał efekt, gdzie granice przedmiotowości i nieprzedmiotowości zacierały się, co powodowało tworzenie obrazów o zaskakującym efekcie końcowym.
Anselm Kiefer był artystą, który podejmował tematy dla niego trudne, osobiste. Tworzył dialog z niemiecką przeszłością i faszyzmem. Zacierał specjalnie czytelność obrazy, by oglądający musiał włożyć więcej wysiłku w odczytanie jego znaczenia. Był malarzem, który obracał się w kierunku malarstwa zarówno abstrakcyjnego jak i konkretnego.

Realizm i sztuka akcji

W początkach lat sześćdziesiątych artystów opanowało poszukiwanie wielkich wrażeń spowodowanych wyłącznie odpowiednim zestawieniem barw oraz form.
Taki charakter mają prace „Nowych Realistów”, którzy połączyli świat sztuki z realnym światem przedmiotów. Jeden z nich, Yves Klein, stososował w swoich obrazach różnego rodzaju obiekty, np. gąbki, które integrował ze sobą za pomocą identycznego koloru. Zyskał sławę głównie dzięki swoim antropometriom. W jego sztuce kobiety pomalowane na niebiesko tarzają się w płótnach rozłożonych na podłodze. W ten sposób uzyskiwał pewne spojrzenie na rzeczywistość, choć z rzeczywistością niewiele miało wspólnego. Realizm i wyższy przekaz zawierają jego wielkie dzieła monochromatyczne.
Zasada realności przybrała skrajne rozmiary u innego artysty, Lucia Fontany. Artysta, jednej ze swych prac, zamiast namalować swoją wizję, wziął nóż i pociął płótno. Obraz nazwał „Koncepcja przestrzeni, oczekiwanie”. Ostatecznie artyści zrezygnowali z malarstwa, które wydawało im się podejrzane i niewnoszące nic nowego do sztuki, a zarazem jest nieprawdziwe – stwarza wrażenie iluzji i fałszu.

Malarstwo konkretne

Lata 1955-1975 to okres, w którym stało się popularne tzw malarstwo konkretne. W tym gatunku oddziaływanie koloru sprowadzało się do zjawisk fizycznych, gdzie różne wyniki prac można uzyskiwano za pomocą eksperymentowania.
Artyści już nie tworzyli dzieł w procesie zupełnej abstrakcji, poszukiwali nowej formy za pomocą konkretnych elementów (stąd nazwa stylu) takich jak: powierzchnia, kontur, trójwymiarowość i barwa. Obrazy w ten sposób tworzone były abstrakcją, które stanowiły wartość samą w sobie, bez głębszego przekazu. Tworzono dla samej sztuki malarskie, która odeszła od klasycznych form.
Przedstawiciele malarstwa konkretnego znaleźli też zastosowanie dla nowego kierunku – op-art. (skrót od Optical Art.). Ich obrazy w latach sześćdziesiątych i pięćdziesiątych wywarły ogromny wpływ na inne dziedziny sztuki, w szczególności architekturę. Artyści badali oddziaływania na siebie kolorów oraz form. Poszukiwali nowych środków wyrazu, którymi mogliby wprawić w zachwyt widza. Najwybitniejszym malarzem op-artu, pionierem, był Victor Vasarely, który prowadził badania nad wpływem bodźców optycznych na postrzeganie i widzenie barw.

Freski

Obok istniejących wielu technik malarskich nie możemy zapomnieć o prawie zaginionej, ale niezmiernie cennej, malarstwie freskowym. Nazwa pochodzi od włoskiego słowa fresco (świeży), czyli malowidło musi być położone na świeżo otynkowaną ścianę, gdyż tylko wtedy daje to gwarancję trwałości dzieła. Malowanie fresków jest bardzo ciężką i żmudną pracą i wymaga długich przygotowań samego tynku pod malowidło, a jednocześnie malarz musi być mistrzem, człowiekiem bardzo dokładnym i cierpliwym. Tą techniką namalowano arcydzieła renesansu.
Freski malowano już w starożytności, do dziś zachowały się nieliczne fragmenty, które prawdopodobnie wykonano tą techniką, bądź podobną. Znajdują się one na Krecie. Były ozdobą ścian i podłóg pałaców. Do dziś są świadectwem wysokiego poziomu sztuki kreteńskiej. Przedstawiają zwierzęta, pejzaż, ludzi oraz uroczystości świeckie i religijne. Malowidło z Knossos to jedno z najwcześniej namalowanych obrazów ściennych i nazywane jest „Zbierający krokusy”.

Kubizm


Równolegle do innych kierunków przełomu XIX i XX wieku rozwijał się kubizm. Styl ten zakładał definiowanie rzeczywistości za pomocą geometryzacji form przy całkowitym odrzuceniu perspektywy.
Kubiści malowali świat za pomocą stożków, kul i walców. Początkowo eksperymentowali głównie na obrazach przedstawiających martwą naturę. Przedmioty, mimo widoczności z jednej strony, ujmowali w swych pracach w widokach z wielu stron, co nazwano sposobem analitycznym. Dzięki temu, w dość specyficzny sposób, wprowadzili do malarstwa pojęcie upływającego czasu. Kubiści początkowo nie zwracali uwagę na kolorystykę, ważniejsze było dla nich wydobywanie stereometrycznej struktury przedmiotów. Przekładanie rzeczywistości na język geometrii i wizji malarza jest widoczne w obrazie Georges’a Braque „Kobieta z mandoliną”. Praca przede wszystkim oddziałuje na widza poprzez atrakcyjną kompozycję. Artysta rozłożył kształt kobiety i instrumentu na sześcianu, które następnie przedstawił za pomocą jasnych i ciemnych plan, wzajemnie się przenikających.